The Wild Rover

Boyne valley

Schilderachtige Ierse regio vol historie

Boyne Valley

• Bij Trim vind je de ruïne van het gelijknamige kasteel, ooit het grootste van Ierland. FOTO’S: TOURISM IRELAND

Een oudheidkundig fenomeen: een 5000 jaar oude grafgang

door RUUD ONSTEIN

De Ierse economie, the Celtic Tiger, heeft net als de meeste Europese economieën, een gevoelige klap opgelopen. Het is een slome huiskat geworden. Aan de instroom van toeristen naar Ierland is het echter niet te merken! Het aantal bezoekers aan het land is in het eerste halfjaar aanzienlijk toegenomen en dat is niet verwonderlijk. Er is veel, heel veel moois te zien aan bijvoorbeeld de historische erfgoederen die het land sinds 3000 voor Christus heeft opgebouwd.

Boyne Valley is zo’n gebied waar je van de ene verbazing in de andere valt. Op drie kwartier rijden ten noorden van Dublin tref je plaatsjes aan waar de tijd eeuwen lijkt te hebben stilgestaan, maar waar de moderne tijd ook zijn deel opeist.

Eerst wat historie: de ‘Battle of the Boyne’ (1691) is de belangrijkste veldslag die ooit in Ierland heeft plaatsgevonden. Het was de strijd tussen onze eigen Willem de Vierde, William of Orange, en James II die beiden om de troon van Engeland vochten. De problemen die Noord-Ierland in het verleden heeft gehad, waren indirect een afgeleide van deze heroïsche strijd tussen twee legers van William met 36.000 man en James met 24.000 strijders. William bleek het beste strijdplan te hebben en won de slag die 1500 doden kostte. Het was de eerste strijd tussen de protestanten (William) en de katholieken (James) en tegelijkertijd een prestigestrijd om de hegemonie in Europa. Want het was Lodewijk XIV die James naar Ierland had gezonden om zijn eigen rijk uit te breiden. Helaas voor hen mislukte de missie en terwijl James terugkwam naar Frankrijk met lege handen, verstevigde William zijn greep op de troon van Engeland, samen met zijn vrouw Maria Stuart.

Het zijn louter interessante verhalen die worden verteld door de gidsen van het ultramoderne bezoekerscentrum ‘The Battle of the Boyne’. Je vindt het in het Oldbridge House, op de zuidelijke oever van de rivier Boyne een paar kilometer ten noorden van Donore Village. Aan het gebied waar het slagveld van toen zich afspeelde is niet veel veranderd en met hulp van al die informatie (ook in het Nederlands) zie je bij wijze van spreken de strijd zich voor je ogen afspelen…

Maar er is meer in Boyne Valley. Overal waar je in dit gedeelte van Ierland komt, County Meath, word je geconfronteerd met de Boyne, de belangrijkste waterweg in Leinster, één van de vier provincies van Ierland. Langs de oevers van de rivier wemelt het van de kastelen, allemaal met hun eigen verhalen, schandalen en familiegebeurtenissen. Neem Slane Castle (1785) in het schilderachtige gelijknamige dorpje Slane, het huis van de Conyngham’s. Lady Conyngham was de maitresse van koning George IV van Engeland en als George naar Ierland kwam haastte hij zich naar Slane Castle om zich aan z’n ’geheime’ liefde over te geven. De reis van Dublin naar Slane voerde langs kronkelige, slechte wegen. Dat beviel George niet en hij liet één lange rechte weg aanleggen zodat Lady Conyngham hem van verre kon zien aankomen en zich tijdig kon voorbereiden. Markies Conyngham overigens, gedoogde de koning van Engeland in zijn kasteel in ruil voor allerlei privileges voor hem en zijn kinderen.

Maar nog beroemder werd Slane Castle door de rockconcerten die de huidige eigenaar, Henry 8e markies van Conyngham, elk jaar organiseert. Dan wordt het dorpje overspoeld door fans van bijvoorbeeld de Rolling Stones, Bob Dylan, Bruce Springsteen, Robbie Williams en vele andere beroemde popartiesten. Het kasteel beschikt over een natuurlijk amfitheater waar 80.000 mensen een plekje kunnen vinden. Popgroep U2 huurde het kasteel in 1984 voor 6 maanden om er te logeren en het album ‘The Unforgettable Fire’ op te nemen. Die titel werd zeven jaar later pijnlijk bewaarheid toen Slane Castle gedeeltelijk afbrandde. Op dit moment is het kasteel in zijn oorspronkelijke staat gerestaureerd, ondanks het verlies van talloze kunstschatten.

Liefhebbers van archeologische en mythische oudheden moeten beslist Newgrange bezoeken, niet ver van Slane Castle. Hier bevindt zich een grafgang uit 3000 voor Christus; een plek zo bijzonder en mysterieus dat zelfs oudheidkundigen het hoe en waarom van dit prehistorische monument nog steeds niet begrijpen. Een bezoek aan de pikdonkere grafgang is mogelijk, maar niet voor iedereen aan te raden. Claustrofobie kan toeslaan en sommige bezoekers raken in paniek door de totale duisternis die alleen op 21 december wordt doorbroken. Door de bijzondere constructie, bedacht door de architecten en bouwers van 5000 jaar geleden, verlicht de opkomende zon de grafgang voor korte tijd. De weerkaatsing van het licht op de versierde stenen was een bijzondere gebeurtenis voor de bewoners van toen. Het was het teken dat de dagen weer gingen lengen. Ook nu nog kunnen geïnteresseerden zich via een loterij inschrijven om dit bijzondere spektakel rond de kortste dag van het jaar mee te maken.

Verder reizen we door het mooie landschap, over smalle, schilderachtige weggetjes. Naar Trim bijvoorbeeld, waar de restanten van het grootste kasteel van Ierland staan. Een indrukwekkend bouwsel dat als decor diende voor de film ‘Bravehaert’ met Mel Gibson. Vlakbij Drogheda, één van de belangrijkste stadjes hier, ligt het 17e eeuwse Bealieu House. Het schitterende huis kent fraaie kunstschatten, een meer dan bijzondere tuin en een verzameling klassieke raceauto’s.

We eindigden bij ‘Hill of Tara’, volgens historici de belangrijkste plaats van Ierland. Op deze plek, waar je op een heldere dag een kwart van het land kunt zien, werden in de 4e tot de 10e eeuw de koningen van de diverse stammen gekroond. De O’Donnels, de O’Meara’s, de O’Brien’s, de O’Connor’s en al die andere O’-families kwamen op deze plek samen en bestierden hier hun koninkrijkjes.

En zo heeft Boyne Valley nogal wat historie te bieden. Een overzichtelijke regio waar je moeiteloos dagen kunt rondtoeren en genieten. De Ierse bevolking ziet je graag komen, zullen je hartelijk ontvangen en je tot in de puntjes verzorgen.

The Wild Rover

Ireland and her music

Schilderachtige Ierse regio vol historie

Boyne Valley